Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Makedonski opijum, jedan od najuspešnijih izvoznih proizvoda SFRJ

U industriji lekova koja se zasnivala na opijumu, koja je bujala u prvoj polovini 20. veka, jedno od ključnih mesta imao je makedonski opijum, i to ne samo na legalnom, nego i na crnom tržištu, govore nova istraživanja istoričara.

 Izvor: Foto: Profimedia

Makedonski medicinski opijum, koji se zbog visokog kvaliteta "papreno" prodavao na svetskom tržištu, prvo su otkupljivale vodeće evropske farmaceutske kompanija, da bi nakon 1928. godine gotovo čitavu jugoslovensku proizvodnju opijuma preuzele američke kompanije, piše hrvatski Časopisa za savremenu istoriju.

U tekstu se u nekoliko faza rekonstruišu malo poznati aspekti izvoza kvalitetnog makedonskog sirovog opijuma američkim farmaceutskim kompanijama 1930-ih, kada američko-jugoslovenski odnosi "prelaze domen privredne saradnje".

Do 1928. američke farmaceutske fabrike bile su 16. profitabilna grana industrije, a u "zlatnoj eri" farmaceutske industrije (1930–1960) dostigle su i zadržale prvo mesto, piše Vladan Jovanović, istoričar sa Instituta za noviju istoriju Srbije i napominje da su među osnivačima farmaceutskih fabrika širom Severne Amerike dominirale porodice nemačkih migranata.

Povezane vesti

Povezane vesti

Potražnja za narkoticima u to vreme je bila vrlo velika. Po podacima šefa Savezne kancelarije za narkotike Harija J. Anslingera, tokom 1931. u Sjedinjenim Američkim Državama bilo je oko 140.000 zavisnika, a slobodnije procene išle su i do milion osoba. Tome je pogodovala nekontrolisana prerada opijuma, koja se videla i u samom Njujorku, gde se početkom 1920-ih mesečno proizvodilo 8,4 tona heroina. Situacija je postala složenija kada se u posao s opijatima uključila njujorška mafija, napominje Jovanović.

Glavni dobavljač i distributer heroina iz nemačkih fabrika bio je Arnold Rotštajn, a sicilijanski emigrant Čarls “Laki” Lučijano održavao je vezu s pariskom organizacijom Elieja Eliopolosa, sina grčkog diplomate u Turskoj, koji je od 1927. krijumčario opijum i heroin u Francusku, SAD i na Daleki istok.

Krajem 19. veka, kada je američki Kongres donosio prvu opijumsku zabranu kako bi zaštitio svoju belu populaciju, turski veleposednici su u Povardarju zasejali beli mak.

U tom delu Turskog carstva, zahvaljujući agrobiološkim prednostima makedonskog zemljišta, mak je dobro uspevao i postao je među najkvalitetnijim u svetu. Sadržavao je 14 do 16 odsto morfjuma, za razliku od npr. kineskog, u kome je procenat morfijuma iznosio 3 do 5 odsto. Seljaci su se brzo uverili u isplativost prikupljanja "smeđeg katrana" sa njegovih zarezanih stabljika, ističe autor.

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka