Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

"Čuvajte se raje sirotinje, kad ustane kuka i motika, biće Turkom po Mediji muka": Orašac i Marićevića jaruga

Autor Promo

Na tajnom zboru u skrovitoj Marićevića jaruzi, na Sretenje 15. februara 1804. godine, sa Karađorđem na čelu, podignut je Prvi srpski ustanak.

maricevica-jaruga Izvor: Shutterstock

Prvi srpski ustanak je jedan od najznačajnijih događaja u istoriji Srbije.

Nizom akcija i borbi pokrenuto je oslobađanje od viševekovnog života pod Turcima, a sve je počelo u Orašcu.

Ovde se, 15. februara, odigrao tajni sastanak glavešina za pokretanje bune i ustanka koji bio jedan od prvih koraka ka oslobođenju.

Kako stići do Orašca?

Orašac se nalazi u Šumadijskom okrugu, na putu za Aranđelovac. Do njega se od Beograda stiže autoputem za Niš, preko isključenja za Mladenovac, a zatim pratite putokaze za Aranđelovac koji se nalazi samo 6 km dalje od Orašca.

Orašac ćete prepoznati po spomeniku Karađorđu koji će se naći sa vaše desne strane ako dolazite iz pravca Beograda.

U znak sećanja na ovaj veliki događaj podignuta je u Orašcu crkva Vaznesenja Gospodnjeg, Spomen škola i spomen česma u Marićevića jaruzi, muzej i skulptura Karađorđa i tako formiran spomenički kompleks.

Spomenik Karađorđu i spomen škola

Spomenik Karađorđu je podignut 200 godina od podizanja ustanka. Izrađen je od venčačkog belog mermera i visok je 3,4 metra.

Odmah pored nalazi se i spomen škola "Prvi srpski ustanak".

Nije poznat projektant škole, ali je, svakako, pripadao onom krugu arhitekata koji su težili ka obnovi starog srpskog stila.

Marićevića jaruga

Početak 19. veka bilo je teško vreme za Srbe. Porezi su bili ogromni, teror koji su trpeli od strane dahija unosio je sve veći strah. Ali i želju za slobodom. Dugogodišnje patnje i stradanja, nepravda, nasilje, mučenja i ubijanja, nagomilali su ogromni bes i mržnju u srcima ljudi i dalo im snagu da se pobune protiv turskih dahija i krenu u borbu za oslobođenje svoje zemlje.

Kako bi predupredili mogući ustanak, Turci su 4. februara 1804. godine, organizovali Seču knezova, masovno pogubljenje srpskih narodnih poglavara.

Ovaj postupak, umesto da zaplaši i natera ih da se povuku, samo je dodatno podstakao Srbe na pobunu i ustanak.

Prvi dogovori o ustanku dogodili su se u kući Marka Karatošića u Orašcu i tom sastanku su prisustvovali svi viđeniji ljudi koji su izbegli pogubljenje.

Nakon toga, na tajnom zboru u skrovitoj Marićevića jaruzi, na Sretenje 15. februara 1804. godine, sa Karađorđem na čelu, podignut je Prvi srpski ustanak.

Do jaruge vode stepenice koje krivudaju ka dolini gde se nalazi mermerna spomen ploča na kojoj su ispisani delovi pesme "Početak bune protiv dahija". Jaruga je dovoljno udaljena od glavnog puta i zaklonjena šumom - tada bez stepenica, pa je bila savršeno mesto za tajni sastanak.

Na lokaciji se nalazi i spomen – česma podignuta 1954. godine povodom 150 – godišnjice Prvog srpskog ustanka. Česma je deo veće celine u vidu podzida sagrađenog od kamenih blokova.

Crkva Vaznesenja Gospodnjeg

U znak sećanja na ovaj događaj podignuta je 1870. godine i crkva Vaznesenja Gospodnjeg koja se nalazi odmah pored muzeja.

Muzej u Orašcu

Muzej Prvog srpskog ustanka prikazuje događaje i detalje koji su prethodili ustanku, zbor u Orašcu, kao i borbe i kretanje vojske.

Ovde se čuvaju predmeti, pištolji i puške, Karađorđeva dolama, zastave Srbije kao i krst prote Atanasija bukovičkog nad kojim su se zakleli svi koji su prisustvovali zboru.

Znamenito mesto Orašac obuhvata i dragocene objekte narodnog graditeljstva kao trajno svedočanstvo materijalne kulture na ovim prostorima u 18. i 19. veku.

Orašac, kao znamenito mesto je od 1979. godine svrstan u kulturno dobro od izuzetnog značaja.

Tekst je objavljen u sklopu projekta koji je sufinansiran iz budžeta Opštine Aranđelovac. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

Možda će vas zanimati i:

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka