Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Neizvesna budućnost: Kako i zbog čega nestaje jezero Tuz, drugo najveće u Turskoj (SATELITSKI SNIMCI)

Drugo najveće jezero u Turskoj gotovo je potpuno izgubilo vodu.

 Jezero Tuz u Turskoj Izvor: Shutterstock

U centralnom delu Anadolije nalazi se jezero Tuz, koje je nekada bilo drugo po veličini u Turskoj. Njagov salinitet je 340‰, zbog čega i nosi ime Tuz Gölü što u prevodu sa turskog znači "slano jezero".

Tuz se hrani iz dva toka, kao i podzemnim i površinskim vodama, a iz njega voda ne otiče. Na ušću potoka u jezero nastale su močvare, a tokom većeg dela godine jezero je veoma plitko: do 0,4 m.

Možda će vas zanimati i:

Zimi se deo soli rastvara u slatkoj vodi, koja sa padavinama ulazi u jezero. Do avgusta kako jezero isparava, na njemu se stvara 30 cm debeo sloj soli. To je Turskoj omogućilo da ovde uspostavi tri rudnika soli, koji proizvode 63% soli koja se troši u zemlji.

Međutim, iz godine u godinu, vode u jezeru je sve manje i manje: naučnici kažu - zbog sve češćih i intenzivnijih suša.

Sredozemlje je jedno od najtoplijih tačaka klimatskih promena, sa temperaturama koje rastu brže u odnosu na svetske - za 1,5°C, u poređenju sa globalnim prosekom koji iznosi od 1,1°C.

Stručnjaci sa Egejskog univerziteta zbog toga su odlučili da detaljno prouče promene koje su se dogodile na jezeru tokom proteklih decenija koristeći slike koje su snimili sateliti od 1985. do 2016. godine.

 Satelitski snimak jezera Tuz u Turskoj
Satelitski snimak jezera Tuz u Turskoj
Izvor: Artur Džošua Stivens/NASA

Istraživanje im je otkrilo poražavajuću dinamiku jezera.

Do 2000. godine Tuz je bio pun: od 1985. voda je čak i u najtoplijem mesecu, avgustu, zauzimala više od 20 odsto površine. Izuzetak su bile 1992. i 1994. za koje se ispostavilo se da su bile posebno sušne, ali je i tada bilo dovoljno vode da pokrije oko 16% površine. U najvlažnijim godinama, 1988. i 1996. ova cifra je iznosila 93% i 58%.

Stalno prisustvo vode u jugozapadnim i zapadnim delovima jezera privlačilo je plamence (flamingose) koji su se ovde hranili i razmnožavali.

Oštre promene na jezeru su počele da se dešavaju posle 2000. godine i tokom narednih 16 godina voda je zahvatala manje od 20% površine, dok je 2008. i 2016. godine jezero potpuno presušilo, i od tada ne može da povrati svoje prethodni kapacitet.

Naredna teška suša 2019. godine ponovo je smanjila rezerve vode, a u julu 2021. Tuz je bio gotovo potpuno lišen vode, što je dovelo do masovnog uginuća ptica.

 Satelitski snimci jezera Tuz iz godine u godinu
Satelitski snimci jezera Tuz iz godine u godinu
Izvor: Artur Džošua Stivens/NASA

Naučnici pokušavaju da shvate zašto je jezero posle 2000. godine postalo toliko osetljivo na sušu: pre tog vremena, čak i u sušnim godinama, imalo je bar malu količinu vode.

Autori studije ne isključuju mogućnost da se to dešava zbog prekomernog korišćenja resursa podzemnih i površinskih voda kojima se jezero hrani. Neki vodotoci su preusmereni na navodnjavanje; drugi su pregrađeni, a kada ima manje površinskih voda tokom teške suše, ljudi koriste izvore podzemnih voda.

Sumirajući rezultate svog rada, naučnici smatraju da je "budućnost jezera prilično neizvesna". Nema razloga da se nadamo da će količina vode dostići nivoe iz 1988. godine posebno uz klimatske promene i činjenicu da se eksploatacija izvora i površinskih voda samo povećava.

Možda će vas zanimati i:

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka