Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Zašto je referendum poput onog u Škotskoj nemoguć u SAD?

Za mnoge Amerikance, glasanje o nezavisnosti Škotske delovalo je poprilično radikalno. Međutim, Sjedinjene Američke Države imaju sopstvene grupe koje već dugo lobiraju isto. Za razliku od škotskih separatista, šanse da te grupe ...

  Izvor: Foto: Profimedia

Zastupnici nezavisnosti su rašireni širom Sjedinjenih Država, od Teksaškog nacionalističkog pokreta, preko Partije za nezavisnost Aljaske i Druge Vermont republike, do Lige juga.

U 2013. godini više od 100.000 ljudi je potpisalo elektronsku peticiju tražeći od Obamine administracije da dozvoli odvajanje Teksasa od Sjedinjenih Američkih Država i stvaranje nezavisne vlade. Pokret za nezavisnost je nedavno dodatno podstaknut nezadovoljstvom administracijom predsednika Obame.

Zapravo, Teksas je bio nezavisna republika skoro deceniju nakon pada Alamoa 1836. godine, pre nego što se pridružio Sjedinjenim Američkim Državama 1845. godine. U 1861. odvojio se od unije i postao deo Konfederacije tokom Američkog građanskog rata. Separatisti u toj državi su ostali najtvrđi u svojim naporima od svih separatističkih pokreta u SAD-u.

U 2010. godini Arizona se uhvatila u koštac sa kontroverznim zakonom o imigraciji, a ljudi sa obe strane debate su predlagali odvajanje Arizone od ostatka države. Za lidera Druge Vermont republike, poriv za nezavisnost leži u protivljenju, kako grupa navodi "tiraniji korporativne Amerike i vladi Sjedinjenih Američkih Država".

Mnoge od tih pokreta inspirisane su razvojem događaja preko Atlantika i referenduma poput onog u Škotskoj ili u Kataloniji. Međutim, da li se država može samostalno odvojiti od Sjedinjenih Američkih Država? Kratak odgovor je ne. To je takođe i dugačak odgovor, ali uz objašnjenje.

Pre Američkog građanskog rata postojala je otvorena rasprava o prirodi unije među državama. Debata iz 1830. između Danijela Vebstera i Roberta Hejna je pogodila pravo u srce problema: Da li su države deo celine ili su nezavisna tela obavezana dogovorom?

Građanski rat je rešio problem, naročito usvajanjem 14. amandmana, koji je prvi put definisao građanstvo na osnovu federacije, a ne na osnovu pripadnosti državi. 

Separatisti tvrde da države poput Teksasa imaju pravo na referendum o nezavisnosti u skladu sa 10. amandmanom, koji garantuje da su moći koje nisu dodeljene federalnoj vladi rezervisane za države ili ljude. Međutim, pokušaj otcepljenja bi ubrzo postalo veoma komplikovano u pravnom smislu pošto Ustav nema proceduru koja eksplicitno dozvoljava secesiju.

Države možda nisu u stanju da se legalno odvoje od Unije, ali to ne znači da nemaju sposobnost da utiču na konačan broj država u Uniji. Teksas, na primer, ima pravo da se podeli na pet različitih država. Druge države su već imale priliku da se susretnu sa mnogobrojnim predlozima za deljenje, ali nijedna nije bila dugog daha.

Deljenje, međutim, ne bi imalo isti uticaj kao otcepljenje. Nove države, nastale od jedne prethodne, bi i dalje bile suverena teritorija Sjedinjenih Država, umesto nacije koje su nezavisne. Deljenje je takođe legalno, mada se dešavalo samo četiri puta u američkoj istoriji, a poslednje je bilo 1863. godine kada je stvorena Zapadna Virdžinija.

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Najnovije

Priroda

Nauka