Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Umetnost

Ko je Vitruvije i zbog čega je ovo njegov čovek? Kratka priča o "rođenju" čuvenog crteža Leonarda da Vinčija

Autor Milana Petrović
Autor Milana Petrović

Vitruvijev čovek je jedan od najpoznatijih crteža renesanse, a kako je on nastao?

vitruvijev-covek_17497501 Izvor: Shutterstock

Vitruvijev čovek je nastao oko 1490. godine i jedan je od najpoznatijih crteža Leonarda da Vinčija, ali i iz čitavog perioda renesanse. Leonardo ga je nacrtao na osnovu svojih studija o ljudskoj proporciji, simetriji i ravnoteži, premošćujući tako jaz između umetnosti i matematike.

Tako, ukratko, čuveni crtež definišemo danas, ali ko je Vitruvije, i zbog čega je to njegov čovek? Zašto je on nastao?

Možda će vas zanimati i:

Smešten u istorijski kontekst, u vreme kada traje period renesanse i drugi manji ali značajni, filozofski i naučni pokreti, razlozi za nastanak Vitruvijevog čoveka su slojeviti, ali potrudićemo se da vam damo odgovore na ova pitanja.

Da Vinči je istraživao vezu između čoveka i prirode kroz savršeni brak matematike i umetnosti. Njegov cilj je bio da matematički pokaže da su čovek i priroda jedno, a ta njegova ideja materijalizovana je Vitruvijevim čovekom.

Da Vinči je Vitruvijevim čovekom pokušao da predstavi i makrokosmos, tj univerzum, kroz mikrokosmos, tj ljudsko biće - i obrnuto.

U Vitruvijevog čoveka utkane su i ideje humanizma, filozofskog i intelektualnog pokreta koji je bio rasprostranjen u doba renesanse i uticao je na mnoge umetnike, uključujući i da Vinčija. Renesansni humanizam istraživao je i oživljavao klasične ideale kroz grčku i rimsku književnost, ali i umetnost, posebno skulpturu.

Bio je to novi, revolucionarni misaoni pokret koji je uzdizao tradicionalne načine posmatranja pojedinca zasnovano na hrišćanskoj religiji. Ovaj pokret doveo je u pitanje čovekovo mesto u univerzumu što je da Vinčiju dalo ideju da ga u njega smesti.

Vitruvijev čovek, Leonarda da Vinčija
Vitruvijev čovek, Leonarda da Vinčija
Izvor: Shutterstock

Ko je bio Vitruvije?

Naziv Vitruvijev čovek potiče od italijanskog L’Uomo Vitruviano, delo poznato i kao Le proporzioni del corpo umano secondo Vitruvio, što znači "Proporcije ljudskog tela prema Vitruviju".

Rimski arhitekta Marko Vitruvje Polio (Marcus Vitruvius Pollio), živeo je tokom 1. veka pre nove ere. Autor je čuvenog traktata "Deset knjiga o rahitekturi" (De architectura, libri decem). U trećoj knjizi u prvom poglavlju nalazi se naslov "O simetriji: u hramovima i u ljudskom telu", u okviru kog Vitruvije takođe raspravlja o ljudskim proporcijama. Upravo ta kniga poslužila je Leonardu da Vinčiju da stvori svoj, danas čuveni crtež.

Tehnika

Vrednost ovog crteža ne leži samo u njegovom filozofskom značenju i uporištu, nego i u Leonardovoj veštini.

Leonardo da Vinči je takođe koristio tehnike poput senčenja različitih delova tela kako bi ukazao na veću dubinu i trodimenzionalnost. (Setite se da je ovo crtež napravljen tušem, i još jednom prikazuje nivo da Vinčijevih umetničkih veština da predstavi veliki broj detalja).

Njegovu veštinu vidimo u prikazu prirodnog stiskanja šaka, odmah ispod pazuha, kod stopala, tačnije ispod njegovog unutrašnjeg desnog (našeg levog) stopala, u predelu vrata i u licu. Vidimo delikatno senčenje ispod očiju i oko naboranih područja.

Radeći sa jednostavnim mastilom na papiru, da Vinči uspeva da stvori trodimenzionalnost. On je stvorio superiornu figuru unutar granica kruga i kvadrata, koja daje osećaj kretanja. 

Gde se danas nalazi Vitruvijev čovek?

Vitruvijev čovek se nalazi u muzeju Gallerie dell'Accademia u Veneciji, Italija, čuva se na tamnom mestu u posebno prilagođenim temperaturnim uslovima i tek ponekad se izlaže.

Možda će vas zanimati i:

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka