Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Tajna stara nekoliko vekova: Ko je zapravo izgradio Tadž Mahal?

Jedan od simbola Indije, znak beskrajne ljubavi cara prema preminuloj ženi, prepun je izmišljenih priča o njegovoj izgradnji

 Izvor: Foto: Profimedia

Stari mitovi

U toku 1640. godine, jedan portugalski fratar po imenu Sebastijen Manrike stiže u Agru, gde je karavansaraj na gradilištu Tadž Mahala okupio na hiljade graditelja, vajara, juvelira i drugih trgovaca i zanatlija iz svih delova južne Azije. Fratrov zadatak je da pregovara sa mugalskim dvorom o puštanju lokalnog jezuitskog sveštenika na slobodu – bilo kako bilo, Manrike pronalazi vremena da obiđe zdanje u izgradnji i da bude impresioniran, ali i da u svom putopisu zapiše neobičnu tvrdnju: da je arhitekta Tadž Mahala jedan Italijan po imenu Geronimo Veroneo, koji je nešto pre fratrove posete bio pogubljen. Iako istorijski izvori kažu da je Veroneo bio juvelir u doba Mugala koji sa arhitekturom nije imao nikakve veze, vekovima kasnije britanska kolonijalna uprava prihvatiće Manrikeove tvrdnje kao istinite, uverena da spomenik kao što je Tadž Mahal mogla izgraditi samo evropska ruka.

Tokom devetnaestog veka, dok u Evropi prevladava mit o Veroneu (zajedno sa još jednom pričom o Avgustinu iz Bordoa, kojeg doduše Šah Džahan možda i jeste unajmio za potrebe ukrašavanja fasade), u Osmanlijskom carstvu primat preuzima priča nepoznatog porekla, koja kao glavnog arhitektu čuvenog zdanja navodi izvesnog Ustad Isu, Turčina sa osmanlijskog dvora. Tamošnji istoričari, zavedeni relativno kratkim vremenskim periodom od smrti velikog Mimara Sinana i izgradnje Tadž Mahala, pišu da je Ustad Isa jedan od Sinanovih učenika.

Kaa je veo kolonijalizma skinut sa mugalske istoriografije, istina o Italijanu Veroneu je brzo izašla na videlo, ali se Ustad Isa pokazao otpornijim na činjenice, i danas se svako malo pojavi novinski tekst, blog ili reportaža koja ga navodi kao graditelja Tadž Mahala, neretko i kao glavnog arhitektu. Lik je, zapravo, potpuno izmišljen. Nikada nije ni postojao, a smislili su ga po svemu sudeći meštani Agre u razgovoru sa britanskom kolonijalnom upravom.

Pogledajte i Narušavanje lepote Tadž Mahala

Nove zablude

Iak, najbizarnije tvrdnje o gradnji Tadž Mahala dolaze iz same Indije. Novinar i publicista po imenu Purušotam Nageš Ouk, inače Indus, islamofob i hinduistički revizionista, sve do svoje smrti 2007. godine tvrdio je da Tadž Mahal uopšte i nije sagradio Šah Džahan. Za nacionaliste koji svoju zemlju vide isključivo kao državu Indusa, takav simbol Indije nije ni mogao da bude delo muslimana, i to potomka osvajača iz srednje Azije. Iako to nigde nije zapisano, izgradili su je, govorio je Ouk, indijski Radžputi, koji su pre mugalskih osvajanja imali kraljevstvo u severnoj Indiji.

Oukova dela do danas rasplamsavaju nacionalističku maštu, posebno među desničarskim, islamofobnim Indusima, koji su uvereni i u postojanje zavere protiv hinduističkog nasleđa. Doduše, i oni su se velikim delom otklonili od samog P. N. Ouka – između ostalog, on je pisao i da hrišćanstvo i islam potiču od hinduizma, da je Vatikan nekadašnji hinduistički religijski red, a Kaba u Meki svetilište bogu Šivi, što je sve objašnjavao besmislenim etimologijama („hriš-“ u „hrišćanstvu“ je tobože od Krišne, a Avram, odnosno Abraham je zapravo Brahma).

U moru vekovima starih pretpostavki, glasina i lažnih istorija, jedan jedini izvor se izdvaja kao možda tačan: 1659. godine, čovek po imenu Lutfula Muhandis naveo je kao arhitektu Tadž Mahala svog oca, Ustada Ahmada Lahaurija. Mada bliske rodbinske veze nikada nisu siguran put do činjenica, Lahauri je sasvim realan kandidat, pre svega zato što je deceniju pre Tadž Mahala izgradio carsku utvrdu u Agri. I, ukoliko želimo odgovore, to je otprilike to.

Doduše, postojao je jedan čovek koji je imao priliku da na dragulju Indije ostavi autorski pečat. Na unutrašnjoj strani velike kupole, ispod mnogobrojnih citata iz Kurana i posveta princezi Mumtaz Mahal piše: „Ovo je napisalo beznačajno biće Amanat Kan Širazi“

Potpisao se jedino kaligraf.

Izvor: Elementarijum

Indijski simbol moći i ljubavi: 7 tajni Tadž Mahala

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka