Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Maorski ples koji izvode sportisti sa Novog Zelanda samo deluje preteće, a ustvari...: Šta je haka?

Iako deluje zastrašujuče, maorska tradicija otkriva da ples naglih pokreta i naglašene facijalne ekspesije - zapravo nema nameru da zastrašuje.

 Haka ples_197716919.jpg Izvor: Shutterstock / Paolo Bona

Mitologija igra veoma važnu ulogu u životima Maora, polinezijske etničke grupe koja predstavlja 16,5 posto stanovništva Novog Zelanda. U okviru širokog spektra simbola koji grade njihovu kulturu, ples je verovatno najistaknutiji, zajedno sa tetovažama i manaakitonga, terminom koji opsisuje gostoljubiv i velikodušan duh pojedinaca.

Legenda opisuje ples haka - nekoliko vrsta plesova, od kojih je Ka mate jedan - kao način da se naglim i pretećim pokretima sa naglašenom facijalnom gestikulacijom proslavi život. Pa se tako veruje da su Tama-nui-te-ra, bog Sunca, i njegova žena Hine-raumati, koja personifikuje leto, imali sina po imenu Tane-rore. U vrelim letnjim danima, dečak bi plesao za svoju majku, izazivajući podrhtavanje vazduha, a taj lagani, brzi pokret bio je osnova čitave hake.

Ples, koji nije jedini u nizu maorskih umetničkih izraza, postao je popularan širom sveta jer ga reprodukuju novozelandski ragbisti pre svake utakmice - vremensom su ovu tradiciju preuzeli i drugi sportisti. U ovom kontekstu, pogrešno se povezuje sa zastrašivanjem i pretnjama.

Iako je tačno da je tokom ratova između Maora i engleskih doseljenika sredinom 19. veka, haka bio ritual koji je mentalno pripremao ratnike za bitku, u stvarnosti ona za Maore predstavlja način da se iskaže dobrodošlica. 

Zašto se haka i danas izvodi?

Novi Zeland je danas bikulturalna zemlja: doseljenici i Maori žive zajedno na ostvru. Međutim, sadašnja situacija je rezultat događaja koji su se desili nakon 1841. godine, tj, kada je započela britanska kolonizacija Aotaeroa - kasnije poznatog i kao Novi Zeland.

Pre nego što su se Britanci iskrcali na ostrvo da ga inkorporiraju u svoje carstvo, pod vlašću kraljice Viktorije, 1769. godine, Maori su već razvili kulturu i sopstvene običaje. S druge strane, dolaskom Britanaca, stiže i ragbi, igra koja je veoma podsećala na kto-o-rahi, pa je lokalce brzo privukla. 

Tokom 19. veka, starosedeoci nisu bili ozbiljno pogođeni samo ratovima protiv Engleza, već i bolestima koje su dolazile iz Evrope, za koje još nisu stekli imunitet. Stanovništvo Maora se znatno smanjilo i to ih je navelo da ulože veliki napor da sačuvaju svoju tradiciju.

Paralelno, ragbi tim Natives, sastavljen isključivo od Maora, krenu je na turneje po Velikoj Britaniji i Novom Južnom Velsu - danas Australija - između 1884. i 1889. Tada su igrači, u svom nastojanju da sačuvaju običaje svog naroda, prvi put zaplesali Кa Mate (haku koju je 1820. godine osmislio plemenski vođa Te Rauparaha) na travi. 

Od tada je haka, praktično neodvojiv element maorske kulture i verovatno najistaknutiji i najpriznatiji aspekt njihovog nacionalnog identiteta.

Možda će vas interesovati i:

BONUS VIDEO:

Pogledajte

00:05
Prvi ples
Izvor: Instagram
Izvor: Instagram

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Najnovije

Priroda

Nauka