Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Tradicija i običaji

Lek protiv gladi: Borba jednog od najstarijih naroda Afrike

Autor Aleksandra Jovanović
Autor Aleksandra Jovanović

Kako je jedno afričko pleme, suočeno sa interesima velikih farmaceutskih kuća, uspelo da zaštiti jednu vrstu naučnog saznanja o kojoj se retko govori i malo zna – svoje tradicionalno znanje

Izvor: Hoodia gordonii Foto: Profimedia

Bušmani, jedan od najstarijih naroda afričkog kontinenta, vekovima su koristili biljku Hoodia gordonii kako bi u surovim pustinjskim uslovima suzbili osećaj gladi i žeđi. Nastanjeni na području pustinje Kalahari i njenim prostranim savanama, Bušmani su često suočeni sa nedostatkom pijaće vode i hrane. Njihova plemena, poznata po lovačko-sakupljačkom načinu života, sa kolena na koleno, usmenim putem, prenosila su svoja znanja o čudnovatim svojstvima ove biljke.

Prvi pisani tragovi o Hoodia gordonii potiču iz XVIII veka, tačnije 1779. godine. Biljku je prvi pronašao i opisao Robert Jakob Gordona u blizini Narandžaste reke. Pojedini autori poput poznatog botaničara Rudolfa Marlota upravo su pisali o neobičnim karakteristikama biljke.

Predivni krajevi Afrike: Avantura u ekosistemu Serengetija

U jednom od šest tomova posvećenim flori na teritorije južne Afrike, početkom XX veka Marlot je pisao: „Sladak ukus podsećao je na ukus korena sladića, a kada me je žeđ obuzela i kada sam bio primoran da pratim uputstva Hotentota, poštedela me je dalje patnje i uklonila je osećaj gladi toliko efikasno da nisam mogao da jedem ništa ceo dan nakon što sam se domogao kampa.“

Na zahtev Ministarstva odbrane, Južnoafrički savet za istraživanja i inovacije, uvrstio je 1963. godine Hoodiu u svoja istraživanja o jestivim i otrovnim biljkama ovog regiona. Iako su tokom ispitivanja naučnici Saveta uspeli da identifikuju određene vrste koje su suzbijale osećaj gladi kod laboratorijskih miševa, nisu imali neophodne tehnologije kako bi uspešno izolovali i sintetizovali bioaktivne komponente. Prošlo je gotovo 30 godina dok ovo nije postalo moguće, kada je Savet 1996. godine, nakon dugog niza godina istraživanja sprovedenih u tajnosti, patentirao svoja otkrića.

Nakon toga, 1997. godine Savet se odlučio na komercijalizaciju svojih rezultata, u saradnji sa britanskom farmaceutskom kompanijom Fitofarm, specijalizovanom za proizvodnju lekova na biljnoj bazi. Prema ugovoru, Fitofarm je dobio dozvolu da na globalnom nivou razvije, proizvodi i prodaje preparate na bazi aktivnih supstanci Hoodie. Nakon nekoliko godina istraživanja, Fitofarm je odobrio ekskluzivnu licencu holandsko-britanskom gigantu Unileveru da proizvodi preparat za mršavljenje na globalnom nivou.

Obe kompanije radile su na detaljnim istraživanjima, međutim situacija se značajno menja kada je 2008. godine Unilever odlučio da izađe iz sporazuma i obustavi planove za masovni uzgoj Hoodie na teritoriji južnih regija afričkog kontinenta, zbog njihove zabrinutosti o bezbednosti upotrebe biljke i njene efikasnosti u gubljenju kilograma. Međutim, uprkos ovim navodima Unilevera, Fitofarm zadržava svoj optimizam i počinje da traži novog partnera.

Gepardi ili afrički divlji psi: Ko pobeđuje u borbi za plen? (VIDEO)

Sve do 2001. godine Bušmani nisu znali za istraživanja vezana za Hoodia gordonii. Nakon što je novoosnovana organizacija Biowatch privukla pažnju javnosti svojim navodima o kršenju prava plemena u nekim od najpoznatijih svetskih medija, Bušmani su počeli da se organizuju i da zahtevaju da se znanja o osobinama biljke, koju često nazivaju i Šešir Bušmana, prepoznaju kao kolektivno, tradicionalno znanje zajednice.

Najnovije

Priroda

Nauka