Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Tradicija i običaji

Islamska Država ne ubija samo ljude, već i kulturu (VIDEO)

Autor Milan Simonović
Autor Milan Simonović

Pre nego što je svet mogao da posvedoči o potpunoj brutalnosti Islamske Države putem snimka na kome se vidi ubistvo američkog novinara Džejmsa Folija, drugačiji video snimak otkrio je drugu vrstu uništenja koje ova teroristička ...

 Izvor: Jazidski borac u Iraku čuva svetilište posvećeno Šajkanu, severoistočno od Mosula. Foto: Ahmad al-R

Video snimak koji traje nešto duže od jednog minuta fokusiran je na veliku mrku zgradu sa gracioznim minaretom koji se uzdiže na horizontu. Deset sekundi kasnije, na istom mestu se javlja bljesak uz zvuk eksplozije. Minaret i zgrada nestaju u oblaku dima i navodno večno počivalište proroka Jone pretvoreno je u prah.

Islamska Država je zavela neverovatnu strahovladu na teritorijama koje je osvojila. Pored bezbrojnih slučajeva okrutnosti za koje je direktno odgovorna ova militantna grupa, poput prisilnog proterivanja hrišćana i drugih manjina, masovnih pogubljenja i ubistava verskih vođa, ona takođe uništava kulturnu baštinu Iraka gde god se pojave njene crne zastave.

Od kada je preuzela delove severnog i zapadnog Iraka u junu, Islamska Država je sistematski dizala u vazduh lokalitete kulturne baštine u i oko Mosula, poput vekovima starog svetilišta posvećenog Setu (trećem sinu Adama i Eve), džamije proroka Džirdžisa (Jirjis) i svetilišta posvećenog Avn al-Dinu (Awn al-Din). Na samo sat vremena vožnje zapadno od Mosula, u gradu Tal Afar, uništena su najmanje tri šiitska svetilišta i tri džamije.

Biblijski i istorijski lokaliteti u Iraku pretrpeli su neverovatno uništenje tokom protekle decenije rata. Na primer, Nacionalni muzej u Bagdadu i Državna arhiva su bili opljačkani nakon američke invazije, tok su američke trupe tokom 2003. i 2004. godine koristile deo drevnog Vavilona kao heliodrom i rezervoar za gorivo. Međutim, razlika je u tome što Islamska Država namerno uništava irački kulturni prostor. Grupa se čak i hvali svojim učinkom; nedavna edicija njihovog onlajn magazina Dabik (Dabiq) na engleskom jeziku sadrži fotografije koje prikazuju mnoga mesta koja su njihovi borci uništili oko i u iračkoj provinciji Ninava. Ono što ova organizacija ne sravni sa zemljom, ona opljačka; prema navodima Sandej Tajmsa, Islamska Država pljačka arheološke lokalitete i izvlači dobit od trgovine ukradenim artefaktima.

Apetit za uništenjem Islamske Države nije bez osnova. Grupa tvrdi da se čvrsto pridržava salafističkog pogleda na svet; njeni članovi žele da se islam vrati na put onoga što oni veruju da je prva generacija Muhamedovih sledbenika radila i verovala. Salafisti izričito odbacuju "inovacije" nakon VII veka koje se tiču ponašanja i interpretacije Kurana - što, dovedeno do krajnjih granica, znači da su sve druge forme islamske vere iskvarene i treba da budu zbrisane. Ovakva ideologija opravdava Islamsku Državu, tj. njeno uništavanje svega što ima bilo kakav kulturni značaj u Mosulu i na drugim mestima.

Naravno, ovo nije prvi put da radikalne grupe namerno uništavaju kulturnu baštinu jedne države. Talibansko unišavanje drevnih statua Bude u provinciji Bamijan u centralnom delu Avganistana 2001. godine su još jedan tragični primer. Možda je još bolja analogija sa kulturnim uništenjem industrijskih razmera koje se dogodilo tokom kineske Kulturne revolucije od 1966. do 1976. godine. Kineska omladina, podstaknuta Mao Ce Tungovom vizijom stalne klasne borbe, formirala je odrede Crvene garde širom zemlje. Ti odredi su imali zadatak da iskorene "četiri starine" iz kineskog društva: stare običaje, stare navike, staru kulturu i stari način razmišljanja.

Crvena garda je uništila hramove, džamije, umetnine, biblioteke i druge lokalitete, pretvatajući 5.000 godina staru kulturu Kine u pepeo. Samo je posredovanje visokih zvaničnika moglo da zaustavi uništenje. Na primer, jedini razlog zbog kojeg Zabranjeni grad u Pekingu nije uništen je taj što je premijer Džou Enlaj naredio kineskoj vojsci da ga čuva.

Kroz istoriju, ponekad vidimo male grupe kako se uzdižu i pokušavaju da spreče, ili barem smanje, uništenje. Dobar primer za to je grupa volontera koja se okupila sa ciljem da se spasu vredni istorijski predmeti od nacističkog razaranja tokom Drugog svetskog rata.

Čak i danas, postoje oni koji se trude da zaštite civilizacijske tekovine iznutra. Kada su Al-Kaida u Islamskom Magrebu (AQIM) i njeni saveznici dograbili pola Malija 2012. godine, osvojili su Timbuktu, grad od velikog značaja za islam u ovom području. Fanatici AQIM-a su buldožerima sravnili sa zemljom nekoliko hramova u gradu i proglasili određene vekovima stare tekstove ništavnim, bacajući ih u vatru. Međutim, nekoliko bibliotekara i radnika obezbeđenja je odlučilo da rizikuje svoje živote i da premesti oko 28.000 spisa na sigurno, sve dok malijska vlada i francuski padobranci nisu preuzeli grad 2013. godine.

Predsednik SAD-a, Barak Obama je prošle nedelje izjaivo da će "nastaviti da čini šta može" protiv Islamske Države i da će Amerika biti "brza i nemilosrdna". Kao dodatak vazdušnim napadima, Sjedinjene Države bi mogle da pomognu onima koji su dovoljno hrabri da zaštite neprocenjiva kulturna dobra od sigurnog uništenja na teritoriji koju kontroliše Islamska Država. Nažalost, teško je sačuvati nepokretna dobra poput džamija, manastira, crkava, grobnica, svetilišta i arheoloških lokaliteta - iako su stanovnici činili neverovatne napore da zaštite nekoliko mesta - ali bi ipak trebalo pružiti pomoć onima koji su dovoljno nadahnuti da sačuvaju bilo kakve predmete koji se mogu spasiti iz zone sukoba. Američka administracija bi trebalo da pomoću Kurdistanske regionalne vlade, Turske i Evropske unije omogući sigurno utočište za sve kolekcije koje se mogu spasiti od fanatika Islamske Države. Grupa brzo briše iračku kulturnu baštinu, sa veoma velikom efikašnošću.

Nema sumnje da deluje bezosećajno tražiti spašavanje predmeta i artefakata, a ne fokusirati se na dugoročnu patnju ljudi. Ipak iz jednog ili drugog razloga, nijedan politički igrač koji može da predstavlja nadmoćnu silu na geopolitičkoj tabli nije efikasno izazvao Islamsku Državu - ni sunitska plemena (još uvek), ni vlada u Bagdadu, ni Iran, ni Sjedinjenje Američke Države, uprkos ograničenim vazdušnim napadima. Zato će Islamska Država nastaviti da pritiska teritoriju na kojoj suvereno vlada i da uništava iračku baštinu.

Pre nego što je svet mogao da posvedoči o potpunoj brutalnosti Islamske Države putem snimka na kome se vidi ubistvo američkog novinara Džejmsa Folija, drugačiji video snimak otkrio je drugu vrstu uništenja koje ova teroristička grupa proizvodi.
Izvor: YouTube

Tagovi

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka