Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

General koji je oslobodio Beograd: Kako je Vladimir Ždanov poginuo na godišnjicu proslave oslobođenja?

Učestvovao je građanskom ratu u Rusiji, a potom i u brojnim bitkama u Drugom svetskom ratu. Borba ga je odvela u Jugoslaviju i bitku za Beograd, ipak dvadeset godine posle u njemu će tragično nastradati.

 General Ždanov.jpg Izvor: Wikimedia Commons (Javno vlasništvo)

PUT GA JE IZ RODNOG KIJEVA, odveo na Kavkaz gde se borio kao dobrovoljac u građanskom ratu. Nakon završetka revolucije, Vladimir Ždanov je upisao Pešadijsku školu u kojoj je stekao veliko iskustvo. Ubrzo njegova vojna karijera kreće uzlaznom putanjom. 

Nakon završenih kurseva i vanrednog diplomiranja na Vojnoj akademiji u Frunzu, neposredno pred napad sila Osovine na SSSR postavljen je za zamenika načelnika tenkovske jedinice u Sizranju. Zbog svojih zasluga i zalaganja na frontu u borbama na Donu, kod Staljingrada i u Rostovu i Donbasu, 7. juna 1943. godine je unapređen je u čin general-majora, a već marta sledeće godine je postavljen za komandanta 4. gardijskog mehanozovanog korpusa na čijem čelu ostaje do kraja rata. 

Ipak, nakon iskazane veštine u borbama na Dnjestru i prilikom opkoljavanja Kišnjevske grupacije - u kojoj je zarobljeno 14.000 neprijateljskih vojnika, unapređen je u čin general-lajtnata. Nakon toga, njegov korpus prelazi u Jugoslaviju

Operacija Beograd

Vladimir Ždanov se istakao u borbi za Beograd. Iako je operacija trajala od 21. septembra do 22. oktobra 1944. godine, ključni deo potiskivanja neprijatelja je započet 11. oktobra i tajao je sve do 20. oktobra kada je Beograd oslobođen udruženim snagama jedinice NOVJ i Crvene armije.

Nakon preduzetih akcija Crvene armje početkom oktobra, i njihovim potiskivanjem nemačke vojske na istok Srbije - Nemački štab je odlučio da se koncentriše na odbranu Beogradu. Formirani alarmni puk Feste Belgrad ojačan je i preformiran u diviziju pod istim imenom, kasnije nazvana Štefan.

Formirane su dve korpusne grupe: severna pod komandom generala Vilija Šnekenburgera, i južna, pod komandom Fridriha Vilhelma Milera. Komandu nad njima i nad "Tvrđavom Beograd" objedinjavao je general August Felber, vojnoupravni komandant Jugoistoka i komandant Armijske grupe Srbija.

Međutim, 13. oktobra savladani su nemački odbrambeni položaju u oblasti Avale. Najznačajniji događaj odigrao se na severoistočnom pravcu, u toku noći 13. na 14. oktobar u okolini Boleča. Tada je 15. gardijska mehanizovana brigada iz pokreta izvršila napad u bok i pozadinu motorizovanog puka divizije "Brandenburg", koji se probijao prema Beogradu. Nakon osmočasovne borbe nemački otpor je slomljen. 

Presečena je glavna veza između grupacije "Šnekenburg" na teritoriji Beograda i grupacije "Štetner" koja se koncentrisala u oblasti Smedereva sa namerom da prodre prema Beogradu. Ova pobeda opredelila je dalji tok dejstava. Beogradska operacija ulazi u završnu fazu 14. oktobra i oslobodilačke snage zauzimaju obode grada. Prva proleterska divizija ojačana sovjetskim tenkovima osvojila je banjički vis i nastavila napredovanje u pravcu Autokomande i Slavije.

Tokom 14. i 15. oktobra veći deo grada bio je oslobođen. Neprijatelj se držao samo u njegovom severozapadnom delu. Suočen sa gubicima i izvesnošću neuspeha, general Štetner odlučio je da napusti svu mehanizaciju i 17. oktobra usmeri grupaciju tako da prodre u Beograd sa juga. U sukobu sa ovim snagama grupa generala Štetnera razbijena je i velikim delom uništena, a on je poginuo 18. oktobra na Avali. Preostale snage su se u narednim danima napadane i uništavane.

Nakon Drugog svetskog rata

Posle završetka Drugog svetskog rata nastavio je da komanduje mehanizovanim jedinicama. Prihvatao je službu u svim delovima SSSR-a, da bi tokom 1961. godine bio postavljen za višeg vojnog savetnika pri komandi vojnog okruga Narodne armije Nemačke Demokratske Republike. Tri godine posle, unapređen je u čin generala-pukovnika.

Svega par meseci posle, tačnije oktobra 1964. godine određen je za člana sovijetske vojne delegacije koja je pozvana na proslavu dvadesetogodišnjice od oslobađanja Beograda. Delegaciju je između ostalih činio i maršal Sovijetskog Saveza Sergej Birjuzov, ali prilikom dolaska on i ostalih 17 članova nisu ni slutili da će avion Iljušin Il-18 udariti u vrh Avale i srušiti se. 

Svi putnici u avionu su poginuli, a nekoliko dana kasnije su i sahranjeni u zajedničkoj grobnici na groblju u Moskvi. Na mestu pogibije je 1965. godine podignut spomenik ratnim veteranima. U Beogradu je današnja Resavska ulica sve do 1997. godine nosila ime General Ždanova, ali je od 2017. godine druga ulica ponela njegovo ime. 

Možda će vas interesovati i:

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Najnovije

Priroda

Nauka