Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Komandovao flotom dinastije Ming u sedam velikih pohoda: Neverovatan put oko sveta Dženg Hea

Ovo je priča o čoveku koji je u vihoru velikih promena i smena vlasti, kada je kineska flota bila u svom punom procvatu, krenuo u ekspedicije širom sveta ostavši upamćen kao jedan od najvećih moreplovaca.

 Kineska Odiseja, 7 ekspedicija Dženg He-a Izvor: Profimedia

Možda će vas začuditi, ali najveći kineski moreplovac je odrastao u - planinama. Budući admiral Dženg He rođen je oko 1371. godine u muslimanskoj prodici, tada poznat kao Ma He. Detinjstvo je proveo u Junan provinciji, koja je bila pod kontrolom Mongola i udaljena nekoliko meseci puta od najbliže luke. Kada je imao deset godina, kineske snage su zbacile Mongole, ubile mu oca i zarobljavaju Ma Hea. To je bio početak neverovatnog putovanja.

Mnogi dečaci su odvedeni iz provincije, kastrirani i odvedeni da služe na dvoru Žu Dija, budućeg cara Minga. Tokom decenije, Ma He se istakao u carevoj službi svojim veštinama ratovanja, stategije i diplomatije. Neki su ga opisivali kao sedam stopa visokog, sa dubokim glasom. Dobru reputaciju vojnog komandanta stekao je podvizima u bici kod Dženglunbe, u blizini Pekinga. Nakon 1402. godine, kad je Žu Di, postao car, ostao je uz njega i postao komandant najvažnijeg blaga Kine: pomorske flote, kojom će tokom svog života komandovati čak sedam puta.

Možda će vam se svideti i:

Kina na otvorenom moru

Još u XI veku, kineske džonke sa više jedara imala su fiksna kormila i vodonepropusne pregrade - inovacije koja su omogućile da se delimično oštećeni brodovi poprave dok su još na moru. Kineski mornari su koristili kompase za navigaciju, dok su prelazili preko Južnog kineskog mora. Krenuli su sa istočne obale Kine, sa kolosalnim tovarima, otisnuli su se preko Malačkog moreuza, u pokušaju da pariraju arapskim brodovima sa luksuznom robom koji su dominirali trgovačkim putevima, preko Indijskog okeana - ili Zapadnog okeana, kako su ga Kinezi nazivali.

Iako je tokom ranih godina vladavine dinastije Song (960-1279) stvorena solidno opremljena mornarica, tek u XII veku Kina postaje strašna pomorska sila. Prilikom osnivanja nove prestonice u Hagežou, gradi se strateška luka u Kjantangu, koju čuveni Marko Polo opisuje u svojim avanturma. Ali pomorska flota dinastije Song, nije bila dovoljno jaka da izdrži invaziju moćnog mongolskog Kublaj Kana.

Kada se popeo na kineski tron 1279. godine, Kublaj je izgradio moćnu pomorsku silu. Zasađeni su milioni stabala i otvorena su nova brodogradilišta. Njegova pomorska flota je imala na hiljade brodova, koji su bili raspoređeni da napadnu Japan, Vijetnam i Javu. Kina je nakon pobeda počeka da kontroliše morske puteve od Japana do jugoistočne Azije. Pomorska trgovina počela je da doživljava procvat.

Međutim na kopnu nisu bili toliko uspešni i 1368. godine na vlast dolazi dinastija Ming. Njen prvi car Hongvu, je bio odlučan da nastavi tradiciju i da Kinu održi kao pomorsku silu.

Čovek na čelu flote

Kad je došao na vlast Žu Di ili Jongle, je bio treći car dinastije Ming. Nastavio je sa restriktivnom pomorskom politikom i zabranio privatnu trgovinu, zalažući se za to da Kina kontroliše južna mora i Indijski okean.

Kako bi dominirao trgovačkim putevima koji su Kinu spajali sa Indijskim okeanom, car je odlučio da okupi inpresivnu flotu. Čovek koga je izabrao za komandanta svoje flote bio je Dženg He.

Iako Dženg Hea istorija prvenstveno pamti kao istraživača, njegova putovanja nisu započeta iz tog razloga. Za vreme dinastije Song, Kinezi su već stigli do Indije, Persijskog zaliva i Afrike. Njegova putovanja zamišljena su da budu demnstracija moći Kine, kao i način da se ponovo pokrene trgovina sa vazalnim državama.

Flote kojima je Dženg He komandovao u svojih sedam velikih ekspedicija između 1405. i 1433. godine su bile prikladno razmetljive. Na prvom putovanju, flota je brojala 255 brodova, od kojih su 62 bili veliki brodovi za blago ili baočuan. Tu su bili i manji brodovi ili mačuan, koji je služio da se prevezu konji i druga prevozna sredstva. Posada je brojala oko 600 zvaničnika, među kojima su bili i lekari, astrolozi i kartografi.

 Žirafa koju je Dženg He doveo na dvor Minga
Žirafa koju je Dženg He doveo na dvor Minga
Izvor: Pictures From History / AKG / Profimedia

Brodovi su isplovili iz više velikih luka i krenuli ka Fudžijani, a posadu su činili iskusni mornari. Moć i snagu su demonstrirali kada su se usidrili u Kui Nhonu u Vijetnamu, koji je Kina nedavno osvojila. Većina se odatle uputila na Javu i Sumatru, odmarajući se za čarobnu Malaču, gde su čekali zimske monsunske vetrove koji duvaju ka zapadu. Dalje ih je put odveo na Cejlon (današnja Šri Lanka) i Kalikutu u južnoj Indiji, gde su prve tri ekspedicije ukinute. Četvrta je stigla u Hormuz u Persijskom zalivu, a poslednja putovanja su se proširila na zapad ulazeći u Crveno more, zatim su jedrili do Kenije a možda čak i dalje.

Natpis na kopiji mape fra Maura - original koji je izgubljen, završen je u Veneciji 1459. godine, što je 25 godina nakom poslednjeg putovanja Dženg Hea - govori nam da su kineski brodovi prošli Rt dobre nade 1420. godine, pre nego što su bili primorani da se vrate zbog nedostatka vetra.

Kineski brodovi su oduvek bili poznati po svojoj veličini. Čak je i Marko Polo vek ranije, opisivao njihove neverovatne dimenzije sa posadom od 300 mornara, 60 kabina i palubu za trgovce. Većina podvodnih arheoloških nalaza sugeriše da kineski brodovi iz XIV i XV veka nisu bili duži od 30 metara.

Kraj jedne Odiseje

Dženg Heova putovanja su se iznenada završila 1433. godine po komandi cara Sjuandea. Istoričari su dugo diskutovali zašto je dinastija Ming odustala od pomorske moći, koju je Kina negovala još od dinastije Song. Problemi svakako nisu bili ekonomski: Kina je prikupljala ogromne poreske prihode, a putovanja su koštala verovatno samo delić od tog prihoda.

Problem je izgleda bio politički. Pobeda Minga nad Mongolima dovela je do pomeranja fokusa carstva sa juga na tenzije koje su se odvijale na severu. Na putovanja je sa sumnjom gledala i veoma moćna birokratska klasa, koja je brinula o uticaju vojske. Ovaj strah je i ranije imao uticaja na putovanja: konkretno 1424. godine, između šestog i sedmog, program je nakratko bio obustavljen, a Dženg He je privremeno postavljen za branioca Nanđinga.

Veliki admiral je umro ili tokom ili ubrzo nakon sedme i ujedno i poslednje epske ekspedicije, a sa smrću velikog pomorca, njegova flota je u velikoj meri bila razbijena.

Danas, veoma sporna "linija sa devet crtica" - za koju Kina tvrdi da razgraničava njenu kontrolu nad Južnim kineskim morem - skoro tačno mapira rutu kojom su pre šest vekova plovili Dženg He i njegova izuzetna flota.

Možda će vas interesovati i:

Komentari 0

Vaš komentar je uspešno poslat i postaće vidljiv čim ga naši administratori odobre.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Inicijalizacija u toku...

Najnovije

Priroda

Nauka