Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Istorija

Najneomiljeniji srpski vladar: 16 činjenica iz života kralja Aleksandra Obrenovića koje treba da znamo

Autor Milana Petrović
Autor Milana Petrović

Činjenice iz privatnog života kralja Aleksandra umonogome su uticale i na istoriju države.

Izvor: Profimedia

Iako je prošlo više od sto godina, i sa ove distance mnogim odlukama možemo da pronađemo razlog, u srpskom narodu se, većinom, do danas zadržalo izvesno neraspoloženje prema Aleksandru Obrenoviću. 

1. Rođen je 14. avgusta 1876. godine u Beogradu u porodilištu koje je finansirao kralj Milan. Bio poslednji kralj iz dinastije Obrenović.

2. Njegov otac, kralj Milan, bio je unuk Jevrema Obrenovića, rođenog brata kneza Miloša. Rođen je u tadašnjoj kneževini Moldaviji, a zbog teškog detinjstva koje je tamo imao, staratelj mu je postao Mihailo Obrenović, kog je i nasledio na prestolu.

Možda će vas zanimati i:

3. Majka mu je bila Natalija Obrenović rođena Keško, 1859. godine u Firenci. Otac joj je bio ruski pukovnik Petar Keško, a majka princeza Pulherija Sturdza od Moldavije.

4. Brak Aleksandrovih roditelja bio je veoma buran i nesrećan, pun svađa i razmirica izazvanih neslaganjem karaktera, ali i neslaganjem oko načina na koji treba voditi zemlju. Kralj Milan bio je okrenut Austrougarskoj, dok je kraljica Natalija bila proruski orijentisana.

5. Kralj Aleksandar se školovao se u pariskom liceju gde je stekao dobro obrazovanje, a od stranih jezika govorio je francuski i ruski.

6. Nakon jednog od sukoba njegovih roditelja (kralj Milan je bio neveran svojoj supruzi), 1886. godine, kralj Aleksandar je sa majkom napustio Srbiju i otišao u Nemačku. Međutim, kada je kralj Milan otkrio gde su, kralj Aleksandar je vraćen kod oca u Beograd.

7. Kralj Aleksandar je postao vladar sa 13 godina kada je kralj Milan, 6. marta 1889. godine u Sabornoj crkvi, abdicirao u njegovu korist.

8. Umesto njega su državom upravljali namesnici. Period namesništva trajao je od 1889. do 1893. godine, a u ime Aleksandra Obrenovića vladali su Jovan Ristić, Kosta Protić i Jovan Belimarković.

9. Nakon parlamentarnih izbora održanih u februaru 1893. godine radikali i liberali su dobili isti broj glasova. Došlo je do teške političke krize koju je Aleksandar razrešio tako što se proglasio punoletnim i izvršio je državni udar. U aprilu iste godine organizovao je večeru za ministe i članove namesništva na kojoj je obznanio da preuzima kraljevske prerogative, da otpušta vladu Jovana Đ. Avakumovića, da razrešava namesništvo i da daje mandat radikalima.

10. Negovao je dobre odnose sa Grčkom, a u proleće 1896, po povratku iz Carigrada, posetio i grčki dvor. Na tom, putu, posle nekoliko vekova, posetio je Svetu Goru i Hilandar, kome je pretila opasnost od Bugara. Tom prilikom hilandarsko bratstvo je poklonio je kralju Miroslavljevo jevanđelje, originalnu Nemanjinu povelju manastiru, i još nekoliko rukopisa. Ovom kraljevom posetom i njegovim novčanim prilozima Hilandar je ostao srpski manastir.

11. Početkom maja 1895. godine sa majkom je letovao u Bijaricu gde je upoznao njenu dvorsku damu Dragu Mašin.

12. Kralj Aleksandar je iskoristio odsustvo svog oca i tadašnjeg predsednika vlade, Vladana Đorđevića, i 8. jula 1900. godine javno je zaprosio Dragu Mašin, ćerku političara Pantelije Lunjevice i udovicu inženjera Svetozara Mašina, koja je od njega bila starija 12 godina i nije poticala iz kraljevske porodice. Iako su se braku protivili i njegov otac (koji je sledeće godine preminuo u Beču) i Majka, koja mu je pisala da je Draga bludnica i nerotkinja, kralj Aleksandar je ostao nepokolebljiv.

13. Aleksandar Obrenović i Draga Lunjavica su se venčali 23. jula 1900. godine u Sabornoj crkvu u Beogradu, a kum im je bio ruski car Nikolaj Romanov.

Aleksandar Obrenović i Draga Lunjevica
Aleksandar Obrenović i Draga Lunjevica
Izvor: Profimedia

14. Državni udari (kralj je 25. marta 1903. godine izvršio čak dva državna udara u razmaku od samo sat vremena. Prvim udarom je ukinut Ustav iz 1901, raspušteni su Senat i Narodna skupština. Zatim je kralj novim državnim udarom vratio u život stari Ustav iz 1901. godine), ljubavni skandali i kraljičina lažna trudnoća, loše vođenje i unutrašnje i spoljne politike doveli su do toga da kralj Aleksandar u istoriji ostane zapamćen kao jedan od najnepopularnijih vladara.

15. Naročito veliki problemi za kralja Aleksandra nastali su nepostojećom trudnoćom kraljice Drage. Na ovo je prvi reagovao Carski dvor u Petrogradu i nije želeo da primi kralja i kraljicu u obećanu posetu.

16. U noći 29. maja (11. juna) 1903. godine, grupa zaverenika, pod rukovodstvom kapetana Dragutina Dimitrijevića Apisa, izvršila je majski prevrat. Kralj Aleksandar Obrenović i kraljica Draga su ubijeni u spavaćoj sobi, tela su im bačena sa balkona. Ove krvave i dramatične noći još su ubijeni: predsednik vlade Dimitrije Cincar-Marković, vojni ministar Milovan Pavlović, prvi ađutant Lazar Petrović, oba kraljičina brata Nikodije i Nikola Lunjevica, koji su svojim neodgovornim i kavgadžijskim ponašanjem možda najviše revoltirali mlade oficire.

Možda će vas zanimati i:

Najnovije

Priroda

Nauka