Još
Dodatno

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Istorija

Doba kada se Grci još nisu smatrali vladarima Makedonije

Autor Staša Miljković
Autor Staša Miljković

Za današnju Grčku Aleksandar Veliki i njegov otac Filip II, veliki vladari antičke Makedonije, važan su deo istorijske baštine, ali drevni Grci nisu bili njima toliko oduševljeni.

Izvor: Foto: EPA/Martin Dokoupil

Vlade Atine i Skoplja uz pomoć izaslanika UN-a Metjua Nimeca poslednjih nedelja intenzivno pokušavaju da reše višedecenijski spor oko imena države Makedonije.

Prvi gest dobre volje makedonskog premijera Zorana Zaeva sastojao se u objavi da će skopska međunarodna luka i glavna saobraćajnica u zemlji, obe nazvane “Aleksandar Veliki”, promeniti ime.

Makedonski vladar Filip II bio je u 4. veku pr.n.e. neprijateljska figura za grčke gradove koji su se protiv njega borili deset godina.

Software:Adobe Photoshop CS6 (Macintosh) Created: 2018:01:21 13:19:20
Izvor: Profimedia/Shutterstock Foto: AP/Giannis Papanikos

Filip II, general i vešti diplomata koji je od Makedonije, danas severne regije u Grčkoj, napravio regionalnu supersilu oko grada Pele, svoju borbu protiv grčkih polisa okrunio je pobedama protiv Atine i Tebe u Bici kod Heroneje (338 godina pre Hrista).

To je bilo prvi put da se većina kontinentalne Grčke našla pod vlašću jednog čoveka, nakon decenija bratoubilačkih ratova.

“Filip je bio beskrupulozan vođa koji je uspeo da nametne makedonsku moć ostatku Grčke izazvavši, jasno, puno antagonizma protiv sebe”, objašnjava Rajnhard Senf, direktor Nemačke arheološke škole u Atini.

U to doba, većina Grka nije smatrala da Makedonci pripadaju helenističkoj kulturi, iako su govorili grčki i obožavali iste bogove.

Za slavnog atinskog govornika Demostena koji je napisao vatrene govore protiv Filipa II, makedonski vladar bio je “barbar”.

“Za Demostena svaka osoba koja se nije slagala s njim bila je ‘barbar’ pa su čak i neki njegovi atinski prijatelji bili za njega ‘barbari'”, kaže Stefan Miler, profesor emeritus s kalifornijskog unuiverziteta Berkli.

Međutim, stari Makedonci imali su veliki respekt za grčku kulturu.

Author: Giannis Papanikos Copyright: Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved. Description: Protesters chant slogans during a rally against the use of the term "Macedonia" for the northern neighboring country's name, at the northern Greek city of Thessaloniki on Sunday, Jan. 21, 2018. Over 100,000 Greeks have gathered in the northern city of Thessaloniki to demand that neighboring country Macedonia change its name because it is also the name of the Greek province of which Thessaloniki is the capital. (AP Photo/Giannis Papanikos) Software:Adobe Photoshop CS5.1 Macintosh Created: 2018:01:26 17:01:35
Izvor: Profimedia/Shutterstock Foto: AP/Giannis Papanikos

Filipov sin i naslednik Aleksandar divio se Homerovoj Ilijadi, a otac mu je za učitelja angažovao slavnog atinskog filozofa Aristotela.

“Helenistička kultura cenila se i razvijala na makedonskom dvoru od V veka pre Hrista”, podseća Senf.

Kao i njegovi makedonski preci, Filip je čak učestvovao na antičkim Olimpijskim igrama, iako su uobičajeno bile rezervisane isključivo za Grke.

Filipovi konji pobedili su triput zaredom na Igrama, a kasnije je vladar dao da se na Olimpu, na jugu Grčke, podigne impozantan spomenik – Filipejon, posvećen Zevsu.

“Može se reći da je grčko poreklo makedonskih vladara bilo opšte prihvaćeno u V veku pre Hrista”, primećuje Miler, jer su ih doživljavali kao potomke poluboga Herakla, junaka grčke mitologije.

Sasvim je drugačije bilo s njihovim podanicima.

“Makedonce Grci nisu smatrali Grcima i, koliko znamo, krajem klasičnog razdoblja (IV veka), jedino je vladareva porodica bila primana na Olimp” podseća Senf koji vodi istraživanja na tom području.

Nakon njegovog oca, podvizi Aleksandra Velikog obeležili su vrhunac grčkog kulturnog uticaja i moći u srednjoj i istočnoj Aziji, kao i u severnoj Africi. Njegovo carstvo bilo je jedno od najvećih u istoriji.

Tokom tri veka Aleksandrovi naslednici nastavili su da dominiraju velikim područjima današnjeg Egipta, Turske, Sirije, Avganistana i Indije.

Potom su Rimljani osnovali, mnogo kasnije, veliku provinciju nazvanu Makedonija koja je obuhvatala delove današnje Albanije, Makedonije i Bugarske.

Izvor: Hina

Najnovije

Priroda

Nauka